Ρέμα Φτέρης, Ευρυτανικά Άγραφα

 Το ρέμα της φτέρης πηγάζει από τη λεκάνη απορροής που δημιουργούν οι κορυφές των Ευρυτανικών Αγράφων Λιάκουρα-Φτέρη-Κουρούνα και γεννιέται στα 1200μ υψόμετρο. Αρχικά παρουσιάζει τη μορφή ρεματιάς ωστόσο στα 550 μέτρα υψόμετρο μετατρέπεται σε στενό και εντυπωσιακό φαράγγι μήκους 200 μέτρων. Παρουσιάζει ιδιαίτερους ασβεστολιθικούς σχηματισμούς στα τοιχώματα και η διάσχισή του δεν απαιτεί τεχνικά μέσα και δεν έχει καταρράκτες, ενώ έχει νερό όλο το χρόνο. Αφού μετατραπεί και πάλι σε ρεματιά, σύντομα θα ενώσει τα νερά του με τον Αγραφιώτη ποταμό. Στη συμβολή τους συναντάμε και το πέτρινο γεφύρι της Ανηφόρας, που ένωνε τα Επινιανά με τον Καρβασαρά. Η διαδρομή εδώ.

Λιασκοβίτικο ρέμα, Αργιθέα, βόρεια Άγραφα

 Το Λιασκοβίτικο ρέμα ή ρέμα Πετρωτού βρίσκεται στην περιοχή της Αργιθέας, στα Θεσσαλικά ή βόρεια Άγραφα. Ενώνει τα νερά του με τον Αχελώο στο ύψος της Συκιάς, όπου βρίσκεται και το ημιτελές έργο της περίφημης εκτροπής. Η έντονη παρέμβαση σε ένα τόσο παρθένο μέρος προκαλεί μόνο θλίψη. Πολύ κοντά στο ρέμα συναντάμε το χωριό Πετρωτό, με την παλιά του ονομασία να είναι Λιάσκοβο, την οποία απέκτησε και το ρέμα. Σήμα κατατεθέν του είναι και το εντυπωσιακό πέτρινο γεφύρι που βρίσκεται στο ύψος του Πετρωτού. Ονομάζεται Λιασκοβίτικο ή Παλιοκαμάρα και γεφυρώνει το ρέμα στη θέση Γέρακα. Έχει άνοιγμα τόξου 17 μέτρων και ύψος 11 μέτρων. Θεωρείται ως ένα από τα πιο παλιά γεφύρια με την εκτίμηση της κατασκευής του στο 13ο αιώνα! To 1979 ανατολικά του γεφυριού τοποθετήθηκε γέφυρα μπελέυ. Δύο μεγάλα ρέματα ενώνονται για να δώσουν το Λιασκοβίτικο. Από τα ΒΑ και τον ορεινό όγκο της Καράβας έρχεται το ρέμα του Πλατανιά, ενώ στα ΝΑ βρίσκεται το Κουμπουργιανίτικο ρέμα που πηγάζει από τα Πετρίλα και το Βουτσικάκι. Αυτά θα ενωθούν λίγο πριν το χωριό του Πετρωτού. Μετά από 6 χιλιόμετρα και όμορφες εικόνες, βλάστηση, μαιάνδρους και σπηλαιοθέματα θα βρεθούμε στο τούνελ της Συκιάς. Η καταγραφή του έγινε το 2019 μετά από μία τριήμερη διάσχιση του Αχελώου. Το Λιασκοβίτικο ρέμα ήταν το ρέμα εξόδου πριν τη Συκιά.

Το Λιασκοβίτικο γεφύρι, σημείο εισόδου ή εξόδου. 

Λούσιος ποταμός, ορεινή Αρκαδία

 Ο Λούσιος είναι ποταμός της Πελοποννήσου μήκους 25 χιλιομέτρων. Η ονομασία του προέρχεται από την μυθολογία, όπου στα νερά του λούστηκε από τις νύμφες ο νεογέννητος Δίας. Ο Παυσανίας τον αναφέρει σαν τον πιο κρύο ποταμό της Ελλάδας, ενώ σημειώνει ότι μετά το ύψος της αρχαίας Γορτυνίας ονομαζόταν Γορτύνιος. Μετά τη γέννησή του σχηματίζει βαθιά και εντυπωσιακή χαράδρα σε μεγάλο κομμάτι του μήκους του, ενώ παράλληλα κρύβει βαριά ιστορία στην περίοδο της επανάστασης. Τα κατακόρυφα και απόκρημνα ασβεστολιθικά τοιχώματα του φιλοξενούν ιστορικές μονές όπως αυτή του Προδρόμου και του Φιλοσόφου, πολλά ασκηταριά και σπήλαια, τα οποία προσέφεραν καταφύγιο σε ταραγμένους καιρούς. Εξαιτίας αυτού η χαράδρα χαρακτηρίζεται και ως το άγιο όρος της Πελοποννήσου. Το 1997 κατοχυρώθηκε ως περιοχή ενιαίου αρχαιολογικού χώρου και προστατεύεται από το υπουργείο πολιτισμού.

Βικάκης (Σελάτο) - Τσεπέλοβο, Ζαγόρι

 Πρόκειται για ιστορικό μονοπάτι που μας κατεβάζει από το Τσεπέλοβο (και παλαιότερα από τη μονή Ρογκοβού) στον Βικάκη. Το μονοπάτι ξεκινάει από τις κεραίες στο Τσεπέλοβο και σύντομα συναντάει αυτό που ξεκινούσε από τη μονή Ρογκοβού. Πρόκειται για ιστορικό μονοπάτι, αφού παλαίοτερα οι κάτοικοι από το Καπέοβο, Τσεπέλοβο και πέριξ κατέβαιναν στην κοίτη του ποταμού για ψάρεμα, ενώ κατέβαζαν μέχρι και ζώα κάποτε. Το μονοπάτι είναι σαν καλντερίμι σε πολλά σημεία και κατά τόπους δίνει εξαιρετική θέα στον Βικάκη. Σύντομα θα φτάσουμε στην κοίτη, σε βράχινη όχθη με την ονομασία "Πλακαριά". Εκεί μάλιστα έχει στηθεί και αναρριχητικό πεδίο. Μπροστά μας (ανάποδα στη ροή) έχουμε τη μακρόστενη οβίρα (βάθρα) του φαραγγιού με την ονομασία "Καδί", Γεφύρια ή Στόμιο και αμέσως μετά βλέπουμε και το Παλιογέφυρο στο βάθος. Από την αντίθετη μεριά, όπως πάει το ρέμα δηλαδή το ρέμα προσφέρεται για μία όμορφη διάσχιση μέχρι τους Κήπους, όπου ανοίγει και πάλι μετά το γεφύρι του Λαζαρίδη ή Κοντοδήμου. Η διάσχιση θέλει νεοπρέν, κράνος και κατάλληλες συνθήκες καιρού και νερού. 

* Δυστυχώς η μονή Ρογκοβού σε ένα πλαίσιο απομάκρυνσης του κόσμου  (μπάρες, φράχτες, κάμερες, σκυλιά, σφιχτό ωράριο επίσκεψης) έχει κόψει την πρόσβαση στο μονοπάτι για τον Βικάκη. Ένα πολύ παλιό μονοπάτι που όπως και να 'χει περνούσε έξω από τη μονή..

** Η διαδρομή ανεβαίνει από το Βικάκη προς τη μονή, αλλά λίγο πριν θα δείτε το ίχνος από το Τσεπέλοβο.

Η οβίρα Στόμιο ή Κάδι, στην αρχή από τον Βικάκη.

Γραδίστα κυκλική, Καπέσοβο, Ζαγόρι

 Πρόκειται για εύκολη κυκλική διαδρομή πάνω από το γραφικό Καπέσοβο, η οποία ωστόσο κλείνει πλέον από τη βλάστηση σε κάποια σημεία της. Στην είσοδο του χωριού θα δούμε ενημερωτική πινακίδα με κάποια στοιχεία για τη διαδρομή. Γραδίστα σημαίνει φρούριο και πράγματι η όλη τοποθεσία είναι αρκετά στρατηγική με τις χαράδρες της Μεζαριάς και του Βίκου να την κλείνουν από βορρά και δύση. Πληθώρα από ερείπια οχυρώσεων και θεμέλια σπιτιών μαρτυρούνε το ρόλο που έπαιξε σε ταραγμένους καιρούς όπως επί τουρκοκρατίας ή τη δεκαετία του 1940. 

Ξεκινώντας στην είσοδο του χωριού πολύ σύντομα θα φτάσουμε στο εκκλησάκι του αγίου Αθανάσιου στα 1180μ. Στο αρχικό αυτό τμήμα έχουμε ωραία θέα προς τη Σκάλα του Βραδέτου. Κατόπιν θα φτάσουμε στην άνω Γραδίστα στα 1230μ υψμ. Πολύ καλή θέα σε Βίκο και Μεζαριά. Μετά από την κορυφή το ίχνος κατηφορίζει ήπια και μετά από λίγο εισέρχεται σε δάσος με αιωνόβιες βελανιδιές που εντυπωσιάζουν με τα μεγέθη τους. Ακριβώς μετά βλέπουμε ταμπέλα σε σημείο διασταύρωσης. Το δεξί μονοπάτι θα μας οδηγήσει στην κάτω Γραδίστα και σε σημείο θέας. Έτσι σε 15 λεπτά θα φτάσουμε σε αέρινο πατάρι που μας δίνει μοναδική θέα στο Βίκο (το κομμάτι από το γεφύρι του Κόκκορη μέχρι το ύψος του Μονοδενδρίου), στο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, στο Μονοδένδρι και στη Βίτσα. Ακριβώς από κάτω μας βρίσκεται και η οβίρα "Σνίτζι". Το αριστερό ίχνος θα μας οδηγήσει στο Καπέσοβο μετά από μία όμορφη τραβέρσα. Η όλη κυκλική διαδρομή στην Άνω και Κάτω Γραδίστα είναι σχεδόν 4 χιλιόμετρα και θα χρειαστούμε 2 με 2:30 ώρες. Η διαδρομή και στο wikiloc.

Βρύση Κλήμα - Βίκος - μονοπάτι Καπέσοβου - Σκάλα Βραδέτου - Βραδέτο, Τύμφη

 Η εκκίνηση της διαδρομής γίνεται από τη βρύση Κλήμα, που βρίσκεται στην ένωση του Μέγα Λάκκου με το Βίκο. Εκεί μπορεί να φτάσει κανείς από διάφορα χωριά, όπως το Μονοδένδρι, το Βίκο, το Πάπιγκο ή το Βραδέτο, μέσω του Μέγα Λάκκου. Κινούμαστε στο μονοπάτι του Βίκου, το οποίο σε αυτό το κομμάτι βρίσκεται ψηλότερα από την κοίτη, με κατεύθυνση προς το Μονοδένδρι. Η απόσταση από το Κλήμα μέχρι το σημείο που ανεβαίνει για Μονοδένδρι είναι τέσσερα χιλιόμετρα και δίνει πολύ όμορφες εικόνες, μιας και το φαράγγι κάνει απανωτές στροφές, ενώ συχνά έχουμε εικόνα στα κατακόρυφα ασβεστολιθικά του τοιχώματα. Ψηλά απέναντί μας βρίσκεται και η θέση Μπελόη. Στην έξοδο για Μονοδένδρι εμείς συνεχίζουμε προς τα κάτω και σύντομα θα πέσουμε στο Βίκο, ενώ απέναντί μας έχουμε την έξοδο της χαράδρας της Μεζαριάς. Μόλις περάσουμε την κοίτη του Βίκου, αρχίζουμε να τραβερσάρουμε για λίγο ΝΑ χωρίς να κερδίζουμε πολύ ύψος. Σύντομα θα κινηθούμε ΒΑ με την κλίση να αυξάνεται. Μετά από τρία χιλιόμετρα ανηφόρας θα φτάσουμε στο Καπέσοβο στα 1250μ υψόμετρο. Από εκεί μένει το τελευταίο κομμάτι της Σκάλας του Βραδέτου. Έτσι αφού χάσουμε λίγο ύψος για να πέσουμε στη Μεζαριά, παίρνουμε την τελική ανηφόρα με τις αλλεπάλληλα στροφές μέχρι το Βραδέτο. Η διαδρομή στο wikiloc.

Οι ορθοπλαγιές της Τύμφης προς τη θέση Μπελόη

Βραδέτο - Κακιά Σκάλα - Μέγας Λάκκος - Βίκος, Τύμφη

 Πρόκειται για απαιτητική διαδρομή που ενώνει το Βραδέτο με το Βίκο στο σημείο που βρίσκεται η βρύση "Κλήμα". Η εκκίνηση μπορεί να γίνει από το χωριό ή για πιο σύντομα και εύκολα από στάνη λίγο πριν φτάσουμε στο χωριό. Η αρχή κινείται σε ημιαλπικά λιβάδια στα 1500μ υψόμετρο. Αφού προσπεράσουμε το λάκκο της Κριάρας θα δούμε το πρόσφατα δημιουργημένο σπήλαιο. Από εκεί αρχίζουμε να κατηφορίζουμε σε ομαλά λιβάδια, μέχρι να δούμε την είσοδο της κακιάς σκάλας στα δεξιά μας, όπου υπάρχει χαρακτηριστική πινακίδα με πληροφορίες. Ως εδώ θα χρειαστούμε 40 λεπτά περίπου. Η κατάβαση που ακολουθεί είναι απότομη με αρκετή κλίση, αφού σε 1,4 χιλιόμετρα θα χάσουμε 500 μέτρα υψομετρικής. Το ίχνος είναι αχνό και θέλει προσοχή, αν και σε γενικές γραμμές δεν υπάρχουν περιθώρια να ξεφύγει κανείς πολύ από το ίχνος. Θα βρούμε αραιά ταμπελάκια και σήμανση, ενώ σε ένα σημείο με την ονομασία "Κολογλέπι" υπάρχει μόνιμο σχοινάκι. Γενικά κινούμαστε στα πλευρικά τοιχώματα μίας χαράδρας με το όνομα "Ανδρόλακκος" που τέμνει το Μέγα Λάκκο και λίγο πριν βγει σε αυτόν συναντάμε την κοίτη της, όπου πιο πάνω υπάρχει και το σπήλαιο της Αρκουδότρυπας. Για την ολοκλήρωση της κατάβασης θα χρειαστούμε μία ώρα χωρίς στάση. Πλέον μπαίνουμε στο Μέγα Λάκκο και συνεχίζουμε να βλέπουμε ταμπελάκια αραιά στα δέντρα χωρίς να υπάρχει πάντα ίχνος. Το τερέν θέλει προσοχή, ωστόσο τα πρανή του φαραγγιού δεν είναι απότομα και μπορούμε να κινηθούμε σχετικά εύκολα πλευρικά της κοίτης. Κατόπιν ένα διακριτικό ίχνος μαζί με ταμπελάκια θα μας οδηγήσει αρκετά κοντά στο Βίκο. Βρισκόμαστε στην δεξιά μεριά του φαραγγιού για ώρα και προς το τέλος θα χρειαστεί να χάσουμε λίγο υψόμετρο δύο φορές για να αποφύγουμε πιο απότομα πρανή με βλάστηση. Στη 2η κατεβασιά θα βρούμε σωλήνα, τον οποίο ακολουθώντας τον σύντομα θα βγούμε στη βρύση Κλήμα στην καρδιά του Βίκου. Από εκεί μπορούμε να βγούμε στα χωριά Βίκο, Πάπιγκο, Μονοδένδρι, Καπέσοβο ή Βραδέτο. Από το Βραδέτο μέχρι εκεί θα χρειαστούμε 4 γεμάτες ώρες με καλό ρυθμό. Τους καλοκαιρινούς μήνες η κοίτη είναι στεγνή, αλλά στο τελευταίο κομμάτι της το νερό κάνει την παρουσία του αισθητή. Μέρος αυτού οδηγείται στη βρύση Κλήμα, η οποία έχει νερό όλο το χρόνο. Η διαδρομή απευθύνεται σε έμπειρους πεζοπόρους σε μία από της πιο άγονες και άγριες γωνιές της Τύμφης. Είσοδος στο Μέγα Λάκκο μπορεί να γίνει και από το μονοπάτι που οδηγεί στη λούτσα Ρομπόζη. Στα 1740μ υψμ πίσω από τον Αυγερινό θα πέσουμε στα 1440μ μπαίνοντας σχεδόν στις απαρχές της επιβλητικής χαράδρας. Ένα ακόμα άρθρο για το Μέγα Λάκκο θα βρείτε και εδώ. Η διαδρομή εδώ.

Σπήλαιο και οικισμός Αρκουδορέματος, Μαίναλο

 Το σπήλαιο βρίσκεται πολύ κοντά στην Παναγία Αρκουδορέματος, σε μία απομονωμένη περιοχή, στην καρδιά του Μαίναλου, μέσα στα έλατα. Έχει δύσκολη πρόσβαση και στο τέλος χρειάζεται αναρρίχηση δέκα μέτρων. Στο Αρκουδόρεμα υπήρχε οικισμός, ο οποίος άκμαζε επί Τουρκοκρατίας και λόγω της δυσπρόσιτης περιοχής είχε γίνει σημαντικό κέντρο της επανάστασης και της κλεφτουριάς. Βρίσκεται αρκετά κοντά στο Λιμποβίσι, το χωριό από το οποίο κατάγονταν ο Θ. Κολοκοτρώνης. Πολύ Κολοκοτρωναίοι είχαν εγκατασταθεί στο Αρκουδόρεμα το οποίο αντιστάθηκε σθεναρά στους τούρκους το 1715, όπως και το Λιμποβίσι. Το 1829 επί Καποδίστρια είχε 820 κατοίκους και το 1850 επί Όθωνα 450 για να φτάσει το 1897 στους 33. Από το 1900 και μετά το χωριό ερήμωσε και πέρα από κάποια ερείπια η εκκλησία του Αρκουδορέματος διασώθηκε και ανακαινίστηκε.

Το σπήλαιο του Αρκουδορέματος βρίσκεται σε αρκετά κοντινή απόσταση από τον οικισμό. Είναι βέβαιο ότι σε επιδρομές τούρκων αποτέλεσε καταφύγιο, όπως και στην ταραγμένη δεκαετία του ΄40. Αρκετά γραμμένα εντός του και κυρίως στον τελικό θάλαμο. Παρουσιάζει πέντε μεγάλους θαλάμους και έχει μήκος περίπου 150 μέτρα. Η δυσπρόσιτη είσοδός του είναι ακόμα χτισμένη στη μία πλευρά της. Στον 1ο μακρόστενο θάλαμο το φως εισχωρεί στα πρώτα μέτρα. Υπάρχουν και κάποια υποτυπώδη ξύλινα υποστυλώματα. Ένα χαμηλό σημείο μας βγάζει στο 2ο θάλαμο, στην ίδια όδευση. Μέσα από κατακρημνίσεις μπαίνουμε στον 3ο θάλαμο που έχει την ψηλότερη οροφή χωρίς διάκοσμο γενικά. Στη συνέχεια η οροφή χαμηλώνει και το σπήλαιο κάνει στροφή δεξιά για να μπει στον 4ο και μακρόστενο θάλαμο. Στο τέλος του στα αριστερά υπάρχει μικρή τρύπα στο τοίχωμα που οδηγεί στον τελικό θάλαμο του σπηλαίου. Εκεί θα βρούμε και αρκετά γραμμένα στα τοιχώματα. Γενικά το σπήλαιο είναι πλούσιο σε διάκοσμο, αλλά και με αρκετά σπασμένα δυστυχώς.

Στην είσοδο

Φαράγγι Κρασοπούλη, ΒΑ Πιέρια

 Ο Κρασοπούλης είναι κυρίαρχο ποτάμι στην περιοχή της Ημαθίας με τα νερά του να καταλήγουν μετά από μακρά πορεία στον Αλιάκμονα. Η αρχαία ονομασία του είναι Άσκορδος και ήτανε το ανατολικό όριο της χώρας των Αιγών. Οι απαρχές του βρίσκονται στις βορειοανατολικές απολήξεις των Πιέριων. Δύο μικρά ρέματα, το Κρυονέρι και ένα ανώνυμο ενώνονται στο ύψος του χωριού Ελαφίνα στα 800μ υψόμετρο. Κατόπιν το ρέμα παίρνει τη μορφή φαραγγιού και παρουσιάζει μερικούς όμορφους καταρράκτες. Το τέλος της χαράδρας σηματοδοτείται στο ύψος του χώρου αναψυχής Πουρνιά στα 420 μέτρα υψόμετρο. Στη συνέχεια θα δεχτεί τα νερά από το ρέμα της Στενούρας κ στα 190μ ενώνεται σε αυτόν είναι σημαντικό φαράγγι της περιοχής, το Σαρπάτα. Για ένα διάστημα στο ύψος των χωριών Συκιά (Ημαθία) και Ρυάκια (Πιερία) αποτελεί και το όριο των νομών. Κατόπιν σχηματίζει αλλεπάλληλους μαιάνδρους μέχρι το ύψος της Μελίκης, για να ενωθεί μετά από λίγο στον Αλιάκμονα.

Η εξερεύνηση έγινε στο κομμάτι από Ελαφίνα-Πουρνιά. Το φαράγγι χαρακτηρίζεται από πλούσια βλάστηση εντός του, ιδιαίτερο πέτρωμα από περιδοτίτες, ενώ προς το τέλος παρουσιάζει ψήγματα κερατόλιθου με το έντονο κόκκινο χρώμα του. Αρκετοί καταρράκτες βρίσκονται στο εσωτερικό του, κυρίως στο τελευταίο κομμάτι. Ωστόσο πολλοί από αυτούς περνιούνται και με αντιστήριξη. Το φαράγγι είναι κατάλληλο τέλη άνοιξης μέχρι φθινόπωρο. Το πάνω κομμάτι είναι πιο πολύ πεζοπορικό , αλλά από τη μέση και μετά ξεκινάνε μερικά ραπέλ. Συνολικά το φαράγγι έδωσε πέντε καταβάσεις με τη μεγαλύτερη στα 20 μέτρα. Μπήκανε 4 ανοξείδωτες πλακέτες Lappas τύπου Ghost+. Τα εύρετρα ανήκουν στο Ζάχο Κανταδόρο. Οργάνωση καταβάσεων Άρης Ζάχαρης, Νίκος Αλέξης Μυλώσης (Olympus Gravity). Συνεργάστηκαν οι: Αλίκη Μπατζάκη (G.O.A.T), Λος Άγγελος, Luuk Skywater και ο Άγιος. Φωτογραφικό υλικό από Ζάχο Κανταδόρο, Άρη Ζάχαρη και Νίκο Αλέξη Μυλώση. Η διαδρομή στο wikiloc.

Δημητσάνα - χαράδρα Λούσιου - Αρχαία Γόρτυνα, ορεινή Αρκαδία

 Η διαδρομή Στεμνίτσα - Δημητσάνα είναι το πρώτο κομμάτι του Μαίναλου trail και μάλλον και το πιο δημοφιλές. Η παρακάτω διαδρομή είναι μία παραλλαγή αυτού που ξεκινάει από τη Δημητσάνα και προς το τέλος αντί να ανηφορίσει για Στεμνίτσα, συνεχίζει να χάνει υψομετρικά μέχρι την αρχαία Γόρτυνα. Η Δημητσάνα είναι ένα από τα πιο διάσημα χωριά της περιοχής. Λόγω της ορεινής και οχυρωματικής της θέσης αποτέλεσε πυρήνα της επανάστασης, ενώ είναι φημισμένη και για τους μπαρουτόμυλους και τις αποθήκες που διατηρούσαν. Το 1819 κατασκευάστηκε ο πρώτος υδροκίνητος μπαρουτόμυλος και γρήγορα έφτασαν τους 14. Λίγο χαμηλότερα στην εντυπωσιακή χαράδρα του Λούσιου υπάρχουν ιστορικές μονές, ασκηταριά και νερόμυλοι, με το μέρος να αποτελεί κρησφύγετο σε ταραγμένους καιρούς. 

Ξεκινώντας από τη Δημητσάνα και καλύτερα από το μουσείο υδροκίνησης ή από το parking πιο πριν αρχίζουμε να κατηφορίζουμε προς τη χαράδρα. Κατά σημεία έχουμε εικόνα στα ορμητικά νερά ρεμάτων που τροφοδοτούν το Λούσιο λίγο πιο δυτικά. Στα 2,5 χιλιόμετρα βγαίνουμε για λίγο σε άσφαλτο και έχουμε εικόνα στο εντυπωσιακό ποτάμι. Σύντομα θα ξαναμπούμε σε μονοπάτι και μετά από άλλα 2,7 χιλιόμετρα θα φτάσουμε στη μονή Φιλοσόφου με το εξαιρετικό μπαλκόνι της προς τη χαράδρα και τη Δημητσάνα. Αρχίζουμε να κατηφορίζουμε πλέον και πολύ κοντά βρίσκεται και η παλιά μονή. Σε εκείνο το σημείο έγινε μία καθίζηση του εδάφους, όπου σταθερό σχοινί βοηθάει την κατάσταση. Ένα χιλιόμετρο μετά τη μονή θα περάσουμε και πάλι το Λούσιο σε ένα τεχνικό για το ποτάμι σημείο. Αρχίζουμε να ανηφορίζουμε στην ανατολική μεριά του ποταμού για να φτάσουμε μετά από λίγη ώρα στη μονή Προδρόμου. Χτισμένη μέσα σε κοιλότητα του βράχου μέσα στην απότομη χαράδρα κουβαλάει βαριά ιστορία. Στα 520μ υψόμετρο, ανήκει στη Στεμνίτσα. Ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα από μοναχούς των γύρω ασκηταριών. Μετά τη μονή αρχίζουμε την κατάβαση πάλι προς το Λούσιο. Θα τον περάσουμε σε ένα πολύ ενδιαφέρον σημείο με πηγή μεγάλης παροχής να βγαίνει από άνοιγμα βράχου για να δημιουργήσει μία ακόμα νεροτριβή του Τιμίου Προδρόμου. Σε αυτό το σημείο μπορούμε εύκολα να προσεγγίσουμε και την κοίτη του Λούσιου. Το τελευταίο κομμάτι του μονοπατιού θα μας οδηγήσει στην αρχαία Γόρτυνα και το γεφύρι του Κόκορη που είναι και το τέλος της διαδρομής μας. Το ίχνος εδώ.

Καταφύγιο Μαίναλου - Τζελάτη - Αλωνίσταινα, Μαίναλο

 Όμορφη διάσχιση η οποία κάνει μία τραβέρσα από τα ανατολικά προς τα δυτικά στον κυρίως ορεινό όγκο του Μαινάλου. Ξεκινάει από τις εγκαταστάσεις του χιονοδρομικού κέντρου κ μετά από ήπια και σύντομη ανάβαση συναντάει το διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Ε4 που στην ουσία είναι χωματόδρομος. Θα τον αφήσουμε (όπως και το Ε4) στο 1,6 χιλιόμετρο και θα μπούμε σε μονοπάτι με κόκκινη σήμανση. Αφού κερδίσουμε λίγο υψόμετρο και περάσουμε κάτω από το την κορυφή Μεσοβούνι (1860μ υψμ) θα φτάσουμε σε υψόμετρο 1840μ και από εκεί θα πέσουμε στα 1650μ και θα περάσουμε στο δυτικό κομμάτι του κυρίως ορεινού όγκου. Ακολουθεί ανάβαση για να πιάσουμε και πάλι τα 1780μ υψμ. Από εκεί με λίγα ακόμα ήπια ανεβοκατεβάσματα, όμορφα λιβαδάκια και πολλές δολίνες θα φτάσουμε στην κουφή Τζελάτη με υψόμετρο 1868μ. Για ακόμα μία φορά εκτός από το τριγωνομετρικό θα βρούμε και παρατημένο ανεμολογικό ιστό. Μέχρι εδώ έχουμε κάνει έξι χιλιόμετρα. Ακολουθεί κατάβαση που στην αρχή δεν έχει ίχνος ούτε σημάδια και χρειάζεται τη χρήση GPS. Μετά από ένα χιλιόμετρο συναντάμε μεγάλους κούκους και σύντομα η κατάσταση βελτιώνεται με καθαρό ίχνος και κόκκινα σημάδια. Μικρό σπήλαιο διανοίγεται δίπλα στο μονοπάτι σε υψόμετρο 1520 μέτρα. Από την κορυφή μέχρι την Αλωνίσταινα θα χρειαστούν τέσσερα χιλιόμετρα για να καταλήξουμε στο γραφικό χωριό στα 1170μ. Η διαδρομή και στο wikiloc.

Εγκαταστάσεις του χιονοδρομικού

Αγία Σωτήρα - Σκίπιζα, Ολίγυρτος

 Ανάβαση στην κορυφή του Ολίγυρτου με εκκίνηση το εκκλησάκι του Σωτήρα πάνω από τη γραφική Λαύκα. Η διαδρομή ξεκινάει από τα 1180μ υψμ και αφού κινηθεί για λίγο σε χωματόδρομο πολύ σύντομα μπαίνει σε μονοπάτι. Συνεχίζουμε σε σκιερό δάσος ελάτης με καλή σήμανση. Μετά από ένα χιλιόμετρο θα βγούμε στα αλπικά σε υψόμετρο 1450μ. Στο σημείο αυτό βρισκόμαστε σε κοιλάδα που σχηματίζεται από τις κορυφές Σκίπιζα και Χιονότρυπα. Από εκεί το μονοπάτι κινείται προς το διάσελο των παραπάνω κορυφών. Ωστόσο οι ομαλές πλαγιές του Ολίγυρτου προσφέρουν περιθώρια και για πιο κοφτές αναβάσεις, πριν φτάσουμε στο διάσελο. Αφού πιάσουμε την κορυφογραμμή κινούμαστε με κατεύθυνση ΒΑ προς τη Σκίπιζα, ενώ στα 1850 θα κάνουμε μία στροφή και με νότια όδευση θα προσεγγίσουμε εύκολα την κορυφή με υψόμετρο 1935μ. Είναι η 8η σε υψόμετρο κορυφή της Πελοποννήσου και ισορροπεί μεταξύ των νομών Κορινθίας και Αρκαδίας. Μοναδική θέα στο βόρειο τοίχος (Ερύμανθο, Χελμό, Ζήρεια), στο Μαίναλο, στη λίμνη Στυμφαλία και στην λεκάνη της Μαντινείας. Η διαδρομή και στο wikiloc.

Ζήρεια ή όρος Κυλλήνη

Λούκι Παπατρέχα, Τρίκορφο, Παγγαίο

 Η διαδρομή είχε στόχο τα βορινά λούκια που βρίσκονται κάτω από την κορυφή του Τρίκορφου. Η εκκίνηση έγινε από το δρόμο που ανεβαίνει από το Ακροβούνι στην κοιλάδα του Ορφέα και στο καταφύγιο του ΕΟΣ Καβάλας 1933. Ωστόσο το χιόνι δεν επέτρεψε την προώθηση μέχρι τέλους και η εκκίνηση έγινε στα 1450μ υψμ. Μετά από μία ώρα ήπιας πεζοπορίας στο χιονισμένο δρόμο θα φτάσουμε κάτω από το Αυγό, ενώ μπροστά μας βλέπουμε όλη την κοιλάδα με τις κορυφές Μάτι και Τρίκορφο στο βάθος. Συνεχίζουμε στο δρόμο και ανηφορίζουμε προς Τρίκορφο. Τραβερσάρουμε κάτω από την κορυφή για να φτάσουμε στο λούκι της κατάβασης μετά από τρεις ώρες. Το παραπάνω λούκι οδηγεί στη βάση του Τρίκορφου, όπου υπάρχει πληθώρα χειμερινών διαδρομών. Στην προκειμένη επιλέχθηκε του λούκι του Παπατρέχα λόγω της σχετικά καλής ποιότητας χιονιού που είχε και λόγω της άμεσης πρόσβασης που δίνει. Το συγκεκριμένο λούκι (ΙΙ+, 180μ) ανοίχτηκε το 1986 από το Θ. Παπαποστόλου. Η έξοδός του γίνεται στη ΒΔ μεριά του Τρίκορφου στα 1920 μέτρα. Στην επιστροφή πραγματοποιήθηκε ανάβαση στην κορυφή και με ένα μικρό κόψιμο προς το καταφύγιο κινήθηκε στο ίδιο ίχνος. Η δράση έγινε στις 25/03/2026. Λεπτομέρειες της διαδρομής εδώ.

Μονοπάτι Καστανιάς, Καρυές, Πάρνωνας

 Το χωριό Καρυές Λακωνίας βρίσκεται στις δυτικές πλαγιές του Πάρνωνα στα 920 μέτρα υψόμετρο. Έχει βαριά ιστορική αξία, ενώ υπάρχει και αρχαίος οικισμός, στον οποίο οφείλουν το όνομα τους οι Καρυάτιδες του Ερεχθείου. Στο γραφικό ορεινό χωριό υπάρχει ένα δίκτυο μονοπατιών με την ονομασία "Caryatides trails". Πρόκειται για έξι διαδρομές, που κινούνται πέριξ του χωριού με τις περισσότερες να είναι ήπιου πεζοπορικού χαρακτήρα. Η καταγραφή παρακάτω έγινε στο μονοπάτι της Καστανιάς με τον αριθμό 6. Εκκίνηση από τα 800μ υψόμετρο στη βάση του χωριού. Αρχικά κατηφορίζουμε για ένα χιλιόμετρο μέχρι να φτάσουμε σε ρεματιά. Κατόπιν αρχίζει ανάβαση μέχρι να βγούμε σε δρόμο, όπου και συνεχίζουμε σε αυτόν. Μετά από 5,5 χιλιόμετρα συνολικής πορείας θα κατηφορίσουμε για 2η φορά στη ρεματιά που συναντήσαμε στην αρχή. Αφού κινηθούμε για λίγη ώρα εντός της και τέμνοντας την κάποιες φορές θα αρχίσουμε να κατεβαίνουμε τη ράχη που ανεβήκαμε πριν. Μετά από 11 χιλιόμετρα θα ολοκληρώσουμε μία ευχάριστη κυκλική διαδρομή, την οποία θα βρείτε και στο wikiloc.

Σπήλαιο Δυρού, Μάνη, Λακωνία

Via Ferrata Degli Alpini - Col dei Bos, central Dolomites

 Χορταστική φερράτα δυσκολίας 3Α και με γρήγορη πρόσβαση. Ανοίχτηκε το 2008 από τον Ιταλικό στρατό. Κινείται στον ορεινό όγκο του Col dei Bos, πάνω από το Col Galina που βρίσκεται στα 2070μ, λίγο πιο ανατολικά από το passo Falzarego. Το μήκος του συρματόσχοινου είναι 800 μέτρα, γεγονός που την κάνει ιδιαίτερα ευχάριστη φερράτα με διάρκεια. Με το που παρκάρουμε στο col Galina μπαίνουμε στο μονοπάτι 402. Μετά από 20 λεπτά εύκολης ανάβασης φτάνουμε στην εκκίνηση της φερράτα. Λίγο πριν θα δούμε και τα απομεινάρια ενός νοσοκομείου του Α' παγκοσμίου πολέμου. Το μπάσιμο στο βράχο παρουσιάζει ένα κάθετο τοίχο για "ζέσταμα", σε ένα από τα πιο τεχνικά κομμάτια της, ενώ μετά δεν παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Το συρματόσχοινο είναι μπόλικο και μας περνάει από μερικά αέρινα και εκτεθειμένα σημεία και μέσα από κατακόρυφα κομμάτια και μικρά ζωνάρια θα μας οδηγήσει στην κορυφή Col dei Bos (2560μ). Η θέα που δίνει είναι μοναδική, μιας και βρίσκεται στην καρδιά των Δολομιτών. Στα νότια έχουμε σε απόσταση αναπνοής το Cinque Torri και τις κορυφές Nuvolau και Anerau, ενώ νοτιότερα βλέπουμε τους γίγαντες monte Civetta και Pelmo. Στα δυτικά δεσπόζει η Marmolada, το Sella group και η κορυφή Lagazuoi, ενώ στα ανατολικά βλέπουμε Cortina, και τα βουνά Cristallo, Sorapis και Antelao. Τέλος στα βόρεια έχουμε τη μεγάλη κοιλάδα Travenanzes. Δίπλα μας δεσπόζει η επιβλητική βράχινη ορθοπλαγιά της Toffana di Rozes (3224μ) με τη ferrata Lipella. Η κατάβαση γίνεται μέσα από ένα σαθρό φαράγγι-λούκι που θέλει προσοχή. Φωτογραφικό υλικό Άρης Ζάχαρης, Γιώργος Χαραλαμπίδης. Η διαδρομή στο wikiloc.

Lago di Sorapis, Dolomites

 Η διάσημη λίμνη Sorapis βρίσκεται στον ομώνυμο ορεινό όγκο στην ανατολική μεριά των Δολομιτών. Παρουσιάζει χαρακτηριστικό γαλαζοπράσινο (τιρκουάζ) χρώμα λόγο σκόνης και προϊόντων διάβρωσης που μεταφέρθηκαν εκεί από γειτονικό παγετώνα. Βρίσκεται στα 1920μ υψόμετρο κρυμμένη καλά από τις γύρω ορθοπλαγιές σε μία τοποθεσία ιδιαίτερης ομορφιάς. Μπορούμε να την προσεγγίσουμε από το passo tre Croci στα 1740μ. μετά από πεζοπορία 1:30 με 2 ώρες .  Η καταγραφή της διαδρομής για την προσέγγιση της λίμνης ωστόσο έγινε από το Forcella Marcuoira (μονοπάτι 216), ένα απαιτητικό ορεινό πέρασμα στα 2300μ που περιλαμβάνει και την ανάβαση σε ένα σαθρό λούκι που θέλει προσοχή και εμπειρία. Για την επιστροφή επιλέχθηκε το κλασικό μονοπάτι (215). Το φωτογραφικό υλικό είναι από τους Άρη Ζάχαρη και Γιώργο Χαραλαμπίδη. Η διαδρομή είναι κυκλική μήκους 15 χιλιομέτρων, ενώ θα χρειαστούν περίπου έξι ώρες. Λεπτομέρειες και στο wikiloc.

Lago di Braies, Fanes, Dolomites

 Η λίμνη βρίσκεται στο βόρειο κομμάτι των Δολομιτών και ανήκει στο νότιο Τυρόλο. Αποτελεί κομμάτι του  εθνικού πάρκου Fanes – Sennes – Prags, στους πρόποδες του επιβλητικού όγκου Seekofel. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1500μ και παρουσιάζει μέγιστο βάθος 36 μέτρα. Η μέγιστη θερμοκρασία των νερών της φτάνει τους 14 °C. Πρόκειται για λίμνη φράγματος, καθώς δημιουργήθηκε από την απόφραξη του ποταμού Prags εξαιτίας κατολίσθησης που συνέβει στο όρος Herrstein. Είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς των Δολομιτών και ξεχωρίζει για το άγριο τοπίο που την περιβάλλει και το έντονο χρώμα των νερών της. Από εδώ ξεκινά η Alta Via 1, γνωστή ως «Η κλασική», η οποία καταλήγει στο Belluno, στους πρόποδες του ορεινού συγκροτήματος Schiara. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αποτέλεσε προορισμό μεταφοράς κρατουμένων από στρατόπεδα συγκέντρωσης προς το Τιρόλο. Αν και η λίμνη απέκτησε το προσωνύμιο «μαργαριτάρι των Άλπεων» λόγω της αυξανόμενης δημοτικότητάς της στους τουρίστες, έως το 2020 ο τουρισμός είχε γίνει υπερβολικός, με 17.000 επισκέπτες σε μία μόνο καλοκαιρινή ημέρα. Από το καλοκαίρι του 2023, η πρόσβαση με οχήματα περιορίστηκε εξαιτίας του υπερτουρισμού. Η κυκλική διαδρομή σε αυτήν μήκους  3,8 χιλιομέτρων επιβάλλεται! Η διαδρομή και στο wikiloc.

Πύλη - σπήλαιο Κυνηγού - Μονή Γκούρας, κυκλική, Ίταμος

 Ο ορεινός όγκος του Ίταμου βρίσκεται νότια της Πύλης και του Κόζιακα. Η ψηλότερη κορυφή του βουνού είναι το Αθηναίον στα 1132μ υψόμετρο. Ορθώνεται απότομα πάνω από την Πύλη, αποτελείται από ασβεστόλιθο και στις πλαγιές του βρίσκεται και το βάραθρο της Κουδουνότρυπας. Η διαδρομή ξεκινάει από πλατεία με χαρακτηριστικό πλάτανο στα 220μ υψμ. Από εκεί εισχωρούμε άμεσα σε δάσος, ενώ η ανάβαση είναι αρκετά έντονη στην αρχή. Μετά από 1,8 χιλιόμετρα στα δάση του Ίταμου θα ανεβούμε στα 600μ. Εκεί θα γίνει παράκαμψη εκτός μονοπατιού σε βράχινο έδαφος που απαιτεί προσοχή, προκειμένου να προσεγγίσουμε τη σπηλιά του "Κυνηγού", που έχει τη μορφή διάκλασης. Το μήκος της είναι στα 20 μέτρα με ύψος οροφής στα 5 μέτρα. Κοράλια και κουρτίνες διακοσμούν τα τοιχώματα κατά σημεία. Στο τέλος της διάκλασης υπάρχουν μερικά οστά ζώου. Επιστροφή στο μονοπάτι με την ανάβαση να συνεχίζεται μέχρι τα 670μ. Εκεί φτάνουμε σε λιβάδι, όπου υπάρχει επιλογή για την κορυφή. Εμείς συνεχίζουμε κατηφορικά πλέον σε χαμηλή βλάστηση και στη συνέχεια μπαίνουμε σε δρόμο, περνώντας δίπλα από τη μονή Γκούρας. Λίγο πιο κάτω από εκεί βρίσκεται και το βάραθρο της Κουδουνότρυπας. Σύντομα θα μπούμε ξανά στο μονοπάτι της ανάβασης για να φτάσουμε στην πλατεία, ολοκληρώνοντας μία διαδρομή 6 χιλιομέτρων. Η διαδρομή εδώ.

Η Πύλη Τρικάλων

Άνω Παλαιοκαρυά - ρέμα Γκρόπας, νότια Πίνδος

 Ο αυχένας της Γκρόπας είναι ένα άγριο και κομβικό σημείο μεταξύ νότιας Πίνδου και Αγράφων. Θα μπορούσαμε να το πούμε επίσης ως το χώρισμα Τρκάλων και Καρδίτσας. Το πέρασμα βρίσκεται ανάμεσα στις κορυφές Ξηροβούνι και Τσούκες στα 1500μ υψόμετρο. Βόρεια του αυχένα συναντάμε το ρέμα της Γκρόπας, σε ένα απομονωμένο μέρος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η προσέγγιση μέσα στη χαράδρα μπορεί να γίνει από την Άνω Παλαιοκαρυά σε πετρόχτιστο κατά σημεία μονοπάτι. Η εκκίνηση γίνεται στην άκρη του οικισμού σε υψόμετρο 750 μέτρων. Η κλίση είναι ήπια με το μονοπάτι να τραβερσάρει στο βόρειο πρανές της χαράδρας εισχωρούμε διαρκώς εντός της. Στα νότια (απέναντί μας στην ουσία) οι απότομες ψηλές πλαγιές καταλήγουν στις Τσούκες, ενώ στα ΝΑ δεσπόζει η κορυφή της Καραβούλας. Καθόλη τη διάρκεια της πεζοπορίας έχουμε εικόνα στο ρέμα της Γκρόπας στα αριστερά μας, το οποίο αφού ενωθεί με το ρέμα της Χήρας στη μέση Παλαιοκαρυά θα τροφοδοτήσει τον Πορταικό ποταμό. Τέλος το μονοπάτι που αναφέραμε συνεχίζει μέχρι τον αυχένα και από εκεί μπορεί να γίνουν αναβάσεις στις Τσούκες ή στο Ξεροβούνι. Η διαδρομή και στο wikiloc.

Οι Τσούκες και οι απαρχές του ρέματος της Γκρόπας