Μαύρα Νερά, Νικήσιανη, Παγγαίο

Όμορφο μονοπάτι που μας ανεβάζει στο Παγγαίο από την ανατολική πλευρά του και από το χωριό την Νικήσιανης. Συγκεκριμένα ξεκινάει πίσω από την ταβέρνα Καστανιές που βρίσκεται στο τέρμα του χωριού, στους πρόποδες του Παγγαίου. Από εκεί υπάρχει πινακίδα και σήμανση που μας βάζουν στο ενδιαφέρον μονοπάτι. Πολύ σύντομα θα συναντήσουμε παράκαμψη που οδηγεί σε μικρό καταρράκτη. Από την αρχή είναι έντονη η παρουσία νερού αφού συναντάμε αυλάκι που οδηγεί το νερό στην ταβέρνα, γι αυτό και η ονομασία του μονοπατιού. Μετά τον καταρράκτη μπαίνουμε σε δάσος με οξιές και τέμνουμε το ρέμα "Μαύρα νερά". Κατόπιν αρχίζουμε να ανηφορίζουμε στην πλαγιά με ήπια κλίση σχετικά και ανεπάληλα καγκέλια για να βγούμε μετά από 40 λεπτά περίπου σε χαρακτηριστικό αυχένα. Από εκεί τραβερσάρουμε με νότια κατεύθυνση και αφού προσπεράσουμε χαρακτηριστικό βράχο με αναρριχητικές διαδρομές φτάνουμε στα δασικά καταλύμετα του Παγγαίου στα 1250 μέτρα υψόμετρο. Στο παρελθόν ένα κομμάτι του μονοπατιού είχε κλείσει από πεσμένους κορμούς αλλά καθαρίστηκε και πάλι από το δήμο Παγγαίου. Η διαδρομή εδώ.

Ματιά προς Τρίκορφο

Κορυφή Κουμπηλή, Παγγαίο

 Ανάβαση σε μία από τις κορυφές του Παγγαίου. Βρίσκεται προς στο κεντρικό συγκρότημα των κορυφών, αρκετά κοντά στο Βοσκό και με θέα προς Αυγό και Μάτι. Εύκολη και όμορφη διαδρομή στην ήπια κορυφογραμμή του Παγγαίου, που αποτελεί και τα όρια των νομών Σερρών και Καβάλας. Η κυκλική διαδρομή εδώ

Κεραίες - Τρίκορφο, Πρώτη, Παγγαίο

 Η ανάβαση ξεκινάει από τις κεραίες πάνω από την Πρώτη Σερρών στα 1220 μέτρα υψμ. Για να φτάσουμε εκεί θα πρέπει να περάσουμε τη μονή Ανάληψης και κατόπιν να συνεχίσουμε σε κακό χωματόδρομο για άλλα 3 χιλιόμετρα. Στο τέλος θα συναντήσουμε το κλειστό εδώ και χρόνια καταφύγιο της Πρώτης και μετά από λίγα μέτρα συναντάμε τις κεραίες. Στο σημείο εκκίνησης υπάρχει ανηφορικό μονοπάτι με σήμανση που αναγράφει "Μπουγατίνα" και δρόμος που συνεχίζει αυτόν που ανεβήκαμε. Επιλέγουμε το μονοπάτι και αφού ανηφορίσουμε απότομα για λίγη ώρα μπαίνουμε στην κοιλάδα με την ονομασία "Τσεκούρι Μαντρί" στα 1350μ. υψμ. Από εκεί και μετά η πορεία είναι ομαλή μέσα στην κοιλάδα και μετά από 2 χιλιόμετρα το μονοπάτι μας συναντάει αυτό που έρχεται από τη μονή Εικοσιφοίνισσας και από κοινού ξεκινάνε την ανάβαση για το Τρίκορφο στα 1600 μέτρα υψμ. Μετά από 1,2 χιλιόμετρα στα οποία θα καλύψουμε 250 μέτρα υψομετρικής διαφοράς φτάνουμε στην κορυφή του Τρίκορφου. Από τα 1945 μέτρα της κορυφής έχουμε πολύ καλή θέα στις κύριες κορυφές του Παγγαίου Αυγό, Μάτι και Βοσκό. Στο βορρά βλέπουμε το Φαλακρό και την πόλη της Δράμας ενώ στα ΒΔ απλώνονται στη σειρά Μενοίκιο, Λαιλιάς και Όρβηλος. Η επιστροφή από την κορυφή Τσεκούρι λόφος (1500μ) και κατόπιν σε αχνό μονοπάτι που κυκλώνει τη βόρεια ράχη του Τσεκουριού για να συνεχίζσει σε χωματόδρομο. Μετά από 1,5 χιλιόμετρο στο χωματόδρομο που περισσότερο μοιάζει με φαρδύ μονοπάτι θα κυκλώσουμε μία πορεία 10 χιλιομέτρων στη βόρεια γειτονιά του Παγγαίου. Η διαδρομή εδώ

Τρίκορφο

Θέα προς Φαλακρό

Λούκι Χατζηγεωργίου, Παγγαίο

Το συγκεκριμένο λούκι μας δίνει ανάβαση στην κοιλάδα του Ορφέα κάτω από το Αυγό. Η είσοδος σε αυτό γίνεται στο σημείο όπου βρίσκονται τα μεταλλεία "Ασημότρυπες" στα 1200μ υψμ για να καταλήξει στα 1700μ  υψμ. Μας αποκαλύπτει μία κρυφή ομορφιά του Παγγαίου σε ένα ιδιαίτερο τοπίο με ψηλά βράχια εκατέρωθεν και εντυπωσιακές οξιές. Στη βόρεια ορθοπλαγιά βρίσκεται και η κόψη της Νικήσιανης. Οι χαραγμένοι κορμοί τους μαρτυράνε ότι το λούκι είχε κάποτε έντονη την ανθρώπινη παρουσία. Να σημειωθεί ότι μπορούμε να φτάσουμε εύκολα μέχρι τις Ασημότρυπες, αλλά η ανάβαση από εκεί και μετά παρουσιάζει έντονη κλίση, πεσμένους κορμούς και γενικά χρειάζεται καλά πατήματα και προσοχή. Οι φωτογραφίες είναι από κατάβαση στο λούκι.

το χιόνι αντιστέκεται στο λούκι

στην αρχή 1560μ υψμ

Κόψη Νικήσιανης (Τυρνινή), Παγγαίο

Η κόψη της Νικήσιανης βρίσκεται πάνω από το ομώνυμο χωριό, στην Καβαλιώτικη πλευρά του Παγγαίου. Ονομάζεται και κόψη Τυρνινή στη μνήμη του Λάκη Τυρνινή, ορειβάτη και αναρριχητή που σκοτώθηκε στον Όλυμπο το 1976.
Πάνω από το χωριό υπάρχει χωματόδρομος, ο οποίος τερματίζει στη θέση Λιβάδι, μετά από εικονοστάσι στα 690μ υψμ. Από εκεί θα περπατήσουμε για λίγο σε ρεματιά και στη συνέχεια εισερχόμαστε σε χωματόδρομο και κατόπιν σε μονοπάτι. Σε χαρακτηριστικό σημείο στα 950 μέτρα υψόμετρο αφήνουμε το δρόμο που οδηγεί στις Ασημότρυπες και εισερχόμαστε στην κόψη. Αρκετά ανηφορική πορεία στην αρχή μέσα σε οξιές. Στα 1200 μέτρα εμφανίζονται τα πρώτα βράχινα τμήματα, τα οποία θέλουν εξοικείωση, παρουσιάζοντας εύκολα αναρριχητικά περάσματα. Τα κομμάτια αυτά εναλλάσσονται με τμήματα ανηφορικής (πάντα) πεζοπορίας. Συνεχίζοντας την κόψη μέχρι την κοιλάδα του Ορφέα θα καλύψουμε 900 μέτρα υψομετρικής σε 4 μόλις χιλιόμετρα. Εναλλακτικά μπορούμε να την αφήσουμε και νωρίτερα (στα 1650μ) τραβερσάροντας προς το λούκι Χατζηγεωργίου και στη συνέχεια στο καταφύγιο του ΣΧΟ Καβάλας. Στην αρχή της τραβέρσας στα 1600μ. βρίσκεται και ένα από τα μεγαλύτερα σε μήκος μεταλλεία του Παγγαίου. Η διαδρομή στο wikiloc.

Η Νικήσιανη και μέρος της κόψης

Παγγαίο όρος, αφιέρωμα

Το Παγγαίο όπως φαίνεται από την Αλιστράτη. Στο κέντρο το Μάτι με τις κεραίες

Γεωγραφικά στοιχεία: Το Παγγαίο είναι ένας σχετικά απομονωμένος ορεινός όγκος που βρίσκεται στην ανατολική Μακεδονία μοιράζοντας τα εδάφη του στους νομούς Καβάλας και Σερρών. ΒΑ απλώνεται ο κάμπος των Φιλίππων που πλαισιώνεται, πέραν του Παγγαίου, από τους όγκους του Φαλακρού του Μενοίκιου και της Λεκάνης. Στα βόρεια ο ποταμός Αγγίτης περνάει ανάμεσα απ' το Παγγαίο και το Μενοίκιο. Στα δυτικά βρίσκεται ο κόλπος του Στρυμόνα και το Κερδύλιο όρος, ενώ στα νότια και σε απόσταση αναπνοής το όρος Σύμβολο. Στα ανατολικά βρίσκονται η Παλαιά Καβάλα και τα όρη της Λεκάνης. Έχει κατεύθυνση από ΒΑ προς ΝΔ και το μήκος του σε ευθεία γραμμή είναι 34 χιλιόμετρα περίπου, ενώ η έκτασή του στα 380 τ. χιλιόμετρα. Λόγω του ιδιαίτερου οικοσυστήματος, καθώς και της αξιόλογης χλωρίδας και πανίδας που παρουσιάζει είναι ενταγμένο στο δίκτυο των περιοχών Natura2000.

Ασημότρυπες, Νικήσιανη, Παγγαίο

Το Παγγαίο λόγω του πλούσιου υπέδαφους παρουσιάζει βαριά ιστορία σχετικά με τη μεταλλευτική δραστηριότητα και την εξόρυξη. Δεκάδες ορυχεία βρίσκονται διάσπαρτα στους πρόποδές του μέχρι τα αλπικά τμήματα. Η παρουσία τους φαίνεται να ξεκινάει από τα ελληνιστικά χρόνια και να συνεχίζεται εντατικά την περίοδο του Φιλίππου, στα ρωμαϊκά χρόνια και τέλος στην Οθωμανική περίοδο, στραγγίζοντας στην κυριολεξία το βουνό. Τη σκυτάλη έχουνε πάρει πλέον οι σύγχρονοι χρυσοθήρες του Παγγαίου.. Τα κύρια συστατικά της εξόρυξης ήτανε ο χρυσός, ο άργυρος και ο χαλκός. Από τα σημαντικότερα μεταλλευτικά κέντρα του βουνού είναι σίγουρα οι Ασημότρυπες. Πρόκειται για 8 παλιές στοές και 3 σύγχρονες εκ των οποίων η μία έχει καταρρεύσει. Πιθανό να γινόταν εξόρυξη αργύρου λόγω ονομασίας. Η πρόσβαση γίνεται πάνω από τη Νικήσιανη και χρειάζεται 1:30 ώρα πεζοπορία σε όμορφο μονοπάτι. Βρίσκονται στη βάση δύο ορθοπλαγιών εκατέρωθεν, ενώ στη μέση σχηματίζεται εντυπωσιακό λούκι γεμάτο κατακριμνήσεις και πεσμένους κορμούς (λούκι Χατζηγεωργίου). Στο κέντρο είναι εμφανή τα υπολείμματα της εξόρυξης. Γεωλογικά η περιοχή αποτελείται από μάρμαρα σε εναλλαγές με γνεύσιους και σχιστόλιθους. Τα ορυχεία είναι διανοιγμένα στις τεκτονικές ασυνέχειες, τα ρήγματα και τις διακλάσεις του μάρμαρου. Έντονη η παρουσία νερού το οποίο είναι πιθανό να έχει διαβρώσει κατά βάθος το εσωτερικό της ορθοπλαγιάς. Το νερό έχει δημιουργήσει επίσης όμορφο διάκοσμο στα παλιά ορυχεία.

η είσοδος του ενός εκ των δύο σύγχρονων στοών

η είσοδος της 2ης σύγχρονης στοάς

Δισσάκια, παλιά Μεσολακκιά, Παγγαίο

Το σπήλαιο βρίσκεται στo Παγγαίο από την πλευρά των Σερρών. Για την ακρίβεια μετά την Μεσολακκιά και προς τους πρόποδες του βουνού υπάρχει το εγκαταλελειμμένο χωριό της παλιάς Μεσολακκιάς (Λακκοβίκια). Από εκεί μετά από πεζοπορία 20 λεπτών προσεγγίζουμε τη μικρή βαραθρώδη είσοδο βάθους 4 μέτρων. Το σπήλαιο διανοίγεται σε μάρμαρο και αρχικά παρουσιάζει κατηφορικό διάδρομο, ενώ στη συνέχεια μέσω στενού και χαμηλού διάδρομου εισερχόμαστε στο κυρίως κομμάτι. Εκεί χωρίζεται σε δύο τμήματα, όπου στο ένα υπάρχει ιδιαίτερα στενό πέρασμα. Το συνολικό μήκος διαδρόμων είναι 170 μέτρα. Υπάρχει αρκετή ποσότητα γουανό στο δάπεδο και πάρα πολλά γραμμένα στα τοιχώματα. Επίσης σε όλο το μήκος του θα δούμε ποικιλία σπηλαιοθεμάτων, δυστυχώς τα περισσότερα από αυτά σπασμένα ή γραμμένα..
Ο Πρωτέας πρωτοεπισκεύτηκε τα Δισσάκια το 2011 και έκτοτε το έβαλε και σε κάποια σεμινάρια του. Τελικά το φθινόπωρο του 2017 το χαρτογράφησε με σύγχρονα μέσα (Disto-x) και παράλληλα φωτογραφήθηκε επαρκώς.

Σπήλαιο Ασκητότρυπας, Παγγαίο

Το σπήλαιο προσεγγίζεται μετά από μία ώρα και 45 λεπτά πεζοπορίας από τη μονή Εικοσιφοίνισσας. Η διαδρομή γίνεται πάνω στο Ο4, εθνικό ορειβατικό μονοπάτι και η Ασκητότρυπα βρίσκεται σε αυτό στα 1150μ. Μετά τον πρώτο θάλαμο όπου εισέρχεται φως, συνεχίζουμε σε άλλους τρεις θαλάμους με όμορφο διάκοσμο, μία κολώνα 4 μέτρων και αρκετές κουρτίνες, σταλαγμίτες, σταλακτίτες. Στο τέλος της κύριας όδευσης συναντάμε κατηφορικό διάδρομο. Εκεί υπάρχει στενό πέρασμα-διάκλαση που μας οδηγεί με δυσκολία σε μικρή τρύπα και αυτή μετά από τρία μέτρα βγάζει σε εντυπωσιακό θάλαμο μεγάλων διαστάσεων με πλούσιο διάκοσμο. Στην οροφή υπήρχε ποικιλία σταλακτιτών, στα τοιχώματα μεγάλες κουρτίνες και ρεόλιθο, ενώ ακόμα και το δάπεδο έχει πλούσιο διάκοσμο. Πιθανό να χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν και σαν καταφύγιο, ενώ είναι γραμμένο σε πολλά σημεία και σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Το σπήλαιο επισκέφτηκαν μέλη του Πρωτέα το Μάη του 2018, ενώ η 1η επίσκεψη έγινε στις 6/12/2015.

Διάκοσμος παντού στον τελευταίο θάλαμο

στενό πέρασμα για το 2ο θάλαμο

Σπήλαιο Ακροβουνίου, Παγγαίο, Καβάλα

Το σπήλαιο βρίσκεται δίπλα στο λατομείο του Ακροβουνίου, στην Καβαλιώτικη πλευρά του Παγγαίου, πάνω από το ομώνυμο χωριό. Έχει βαραθρώδη είσοδο πέντε μέτρων και έπειτα συνεχίζει οριζόντια. Στο πρώτο κομμάτι του παρουσιάζει τρία επίπεδα, τα οποία ενώνονται με στενά περάσματα. Το ψηλότερο κομμάτι συνεχίζει στο κυρίως σπήλαιο και στο μεγαλύτερο θάλαμο με αρκετές κατακριμνήσεις. Στη συνέχεια έχουμε μικρότερο θάλαμο με όμορφο διάκοσμο με την οροφή προοδευτικά να στενεύει μέχρι που καταλήγει σε στενό πέρασμα. Μετά υπάρχει μικρός αγωγός για άλλα 15 μέτρα, χαμηλή οροφή στο ένα μέτρο και αρκετές νυχτερίδες. Η οροφή χαμηλώνει ακόμα περισσότερο και η συνέχεια είναι αδύνατη.
Το σπήλαιο επισκεύτηκαν μέλη του Πρωτέα και της σπηλαιολογικής ομάδας της Καβάλας τον Οκτώβρη του 2017, όπου το φωτογράφησαν και το χαρτογράφησαν.

Είσοδος στο σπήλαιο

κατεβαίνοντας στον 1ο θάλαμο

Βάραθρο Χιονίστρα, Παγγαίο

Το βάραθρο βρίσκεται στα 1650 μέτρα υψόμετρο στη Σεραική πλευρά του Παγγαίου, πάνω από την Πρώτη Σερρών. Έχει μεγάλο άνοιγμα ορθογωνικής διατομής που επιτρέπει την είσοδο του ήλιου μέχρι τον πάτο του. Το βάθος του είναι 22 μέτρα και μετά τα δέκα πρώτα η διατομή του μεγαλώνει, αφού η μία πλευρά ανοίγει. Ονομάζεται Χιονίστρα, γιατί διατηρούσε χιόνι και τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά και πάγο τον οποίο εκμεταλλεύονταν οι ντόπιοι. Επίσης έχει και 2η μικρή είσοδο από όπου κατέβαιναν με σκάλες και αποθήκευαν τυρί.
Η κατάβαση έγινε στις 22/10/2017 από μέλη του Πρωτέα και της σπηλαιολογικής ομάδας Καβάλας, στα πλαίσια της συνεργασίας των δύο συλλόγων. Φωτογραφικό υλικό από Ζάχαρη Αριστείδη και Θοδωρή Παπαποστόλου.

Πανοραμική άποψη από την τοποθεσία του βαράθρου

γύρω από την είσοδο

Φαράγγι Μεσορόπης, Παγγαίο

Στις 09/04/2017 τετραμελής ομάδα εξερεύνησε και διέσχισε το φαράγγι πάνω από το χωριό της Μεσορόπης, στην Καβαλιώτικη μεριά του Παγγαίου όρους. Το φαράγγι τροφοδοτείται με νερό από τρία ρέματα, το ρέμα "Άμμος", το ρέμα "Καραμάν Ντερέ" και το ρέμα που ξεκινάει από το υπόγειο ποτάμι της Βοσκόβρυσης. Αυτά συλλέγουν μέρος των νερών από τις ψηλές κορυφές του Παγγαίου, Αυγό και Μάτι, ενώ συναντιούνται στα 750μ υψόμετρο. Παράλληλα με το φαράγγι υπάρχει μονοπάτι που οδηγεί στο υπόγειο ποτάμι και στην κορυφή του Αυγού.
Χαρακτηριστικά φαραγγιού: Πρόκειται για ανοιχτό φαράγγι με πολλές εισόδους-εξόδους και το μονοπάτι αρκετά κοντά στην κοίτη του την περισσότερη ώρα. Κατά μήκος του υπάρχουν 14 καταρράκτες από 5 εώς 15 μέτρα, οι οποίοι βρίσκονται από τα 850μ μέχρι τα 550μ υψόμετρο. Οι καταβάσεις γίνονται στο σύνολό τους από δεσίματα σε δέντρα. Η είσοδος έγινε στα 850μ και η έξοδος στα 420μ. Να σημειωθεί ότι μέρος του φαραγγιού δομείται πάνω σε γρανίτη, κάτι που κάνει το νερό να ρέει επιφανειακά. Το μήκος του φαραγγιού είναι 4 χιλιόμετρα. Η εξερεύνηση έγινε σε συνεργασία με την Olympus Gravity.

Το γεφυράκι και σημείο εισόδου στα 870μ υψόμετρο

Πρώτη - Τρίκορφο 1.942μ. Παγγαίο

Το Παγγαίο όρος είναι ένας μεγάλος ορεινός όγκος που εκτείνεται στους νομούς Καβάλας και Σερρών. Στο βουνό και στις γύρω από αυτό περιοχές υπάρχουν πολλές πηγές, καθώς και ρέματα που τροφοδοτούνται από το βουνό. Η υψηλότερη κορυφή του είναι το "Μάτι" με υψόμετρο 1.956 μέτρα.
Το βουνό αναφέρεται συχνά από τις αρχαίες ελληνικές και λατινικές πηγές και ήταν ιδιαίτερα φημισμένο για τα αργυρωρυχεία και χρυσωρυχεία του, καθώς και για τη ναυπηγήσιμη ξυλεία, τα εκατόφυλλα τριαντάφυλλα και κυρίως για το μαντείο του Διονύσου που υπήρχε στην κορυφή του.
Ο Αισχύλος στην τραγωδία Πέρσαι αναφέρει το όρος Παγγαίο στην περιγραφή της πορείας που ακολούθησαν οι ηττημένοι Πέρσες: «φτάσαμε στη Μακεδονία, στον Αξιό, και στους βάλτους και τις καλαμιές της Βόλβης και στο Παγγαίο όρος».
Περιγραφή διαδρομής: Η ανάβαση ξεκινάει απο το καταφύγιο της Μπουγατίνας πάνω απο την Πρώτη Σερρών σε υψόμετρο 1.200 μέτρων.Αφού διασχίσουμε την κοιλάδα του Τσεκουριού,περνάμε την ποτίστρα του Τσεκούρ Μαντρά βγαίνουμε σε διάσελο όπου δεξιά μας ξεκινάει η πλαγιά για το Τρίκορφο. Αγνοούμε την πλαγιά και πιάνουμε για λίγο το μονοπάτι που έρχεται απο το μοναστήρι της Εικοσιφοίνισσας. Κάνουμε ένα σύντομο κατέβασμα και τραβερσάρουμε τις βόρειες απότομες πλαγιές.Σε κάποιο σημείο φεύγουμε ευθεία επάνω αφού είχαμε στόχο να προσεγγίσουμε την κορυφή απο ένα λούκι της βορινής πλευράς. Τελικά μετά απο πολύ ψάξιμο μέσα στην ομίχλη η ομάδα κατάφερε να κάνει κορυφή στις 9/2/2014. Κείμενο/φωτογραφίες: Σάκης Γκαρίπης.

το "καταφύγιο" της Πρώτης

Αυλή - Αυγό, Παγγαίο

Το μονοπάτι ξεκινάει από το χωριό της παλιάς Αυλής. Η ανάβαση από το χωριό μέχρι το καταφύγιο Χατζηγεωργίου είναι 3.5 με 4 ώρες. Το μονοπάτι διατρέχει και το εθνικό μονοπάτι Ο3. Αναλυτική περιγραφή της διαδρομής υπάρχει στο site του ΕΟΣ Καβάλας εδώ.
Φωτογραφικό υλικό Δ. Παυλίδης

Σπήλαια Πλατανότοπου, Παγγαίο

Στους νότιους πρόποδες του Παγγαίου, πάνω από το χωριό του Πλατανόκαμπου υπάρχουν μερικά μικρά σπήλαια/βραχοσκεπές που διανοίγονται σε κροκαλοπαγές πέτρωμα. Μικρά σε μήκος και λίγο διάκοσμο βρίσκονται διάσπαρτα στη χαράδρα πάνω από τον εγκαταλελλημένο οικισμό του Μικροχωρίου (Ahatlar)

περιφραγμένη βραχοσκεπή

Μεσορόπη - σπήλαιο Βοσκόβρυσης, Παγγαίο

Η ανάβαση ξεκινάει από το χωριό της Μεσορόπης στους πρόποδες του Παγγαίου στα 300μ υψόμετρο. Το μονοπάτι διαμορφώθηκε το 2006 από το δασαρχείο Καβάλας και περνάει/τέμνει ρέμα της περιοχής με αρκετά νερά για τα δεδομένα του Παγγαίου. Θα συναντήσουμε κατά σημεία ξύλινες γέφυρες, σκαλοπάτια, κιόσκια αλλά και ψηλές φτέρες ανάλογα με την εποχή. Μέχρι την είσοδο του σπηλαίου θα χρειαστούμε 3 ώρες περίπου διανύοντας 5 χιλιόμετρα. Το εντυπωσιακό υπόγειο ποτάμι της Βοσκόβρυσης έχει μόνιμη ροή και η είσοδος σε αυτό γίνεται το καλοκαίρι και το φθινόπωρο πριν αρχίσουν οι βροχές.
Η διαδρομή έγινε τον Ιανουάριο του 2010 με έντονη βροχόπτωση για ώρα. Λεπτομέρειες της διαδρομής στο wikiloc.

Πολλά νερά κατά σημεία 

Σπήλαιο Ασκητότρυπας, Παγγαίο

Η Ασκητότρυπα βρίσκεται πάνω από τη μονή Εικοσιφοίνισσας στο μονοπάτι (Ο4) που ανεβαίνει για την κορυφή του Παγγαίου Τρίκορφο, σε υψόμετρο 1150 μέτρων. Πρόκειται για οριζόντιο σπήλαιο που διανοίγεται στα μάρμαρα της γεωτεκτονικής μάζας της Ροδόπης. Το σπήλαιο αποτελείται από 4 θαλάμους. Ο πρώτος έχει χαμηλή οροφή συγκριτικά με το υπόλοιπο σπήλαιο και στο βάθος του υπάρχει στενή στοά, όπου μετά από 3-4 μέτρα μας οδηγεί στο 2ο θάλαμο. Αυτός είναι γεμάτος κατακριμνήσεις με σχετικά λίγο διάκοσμο και ύψος οροφής στα 6-7 μέτρα. Ο τρίτος θάλαμος είναι πλούσιος σε διάκοσμο με μία εντυπωσιακή κολώνα 6 μέτρων περίπου. Παράλληλα με αυτόν υπάρχει στενή διάκλαση μερικών μέτρων. Τέλος ο τελευταίος θάλαμος είναι μικρός και μετά από ένα κατηφορικό κομμάτι οδηγεί με δυσκολία σε μικρή τρύπα και αυτή μετά από τρία μέτρα βγάζει σε εντυπωσιακό θάλαμο μεγάλων διαστάσεων με πλούσιο διάκοσμο. Μικρή παρουσία νυχτερίδων, αν και οι λεκέδες στο ταβάνι μαρτυρούν την ύπαρξη μεγαλύτερου πληθυσμού στο παρελθόν.
Χαρακτηριστικό του σπηλαίου είναι και οι αναρίθμητες επιγραφές που υπάρχουν στα τοιχώματα. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ίδρυση της μονής Εικοσιφοίνισσας το 450 μ.Χ. Στην πολυτάραχη ιστορία της αρκετοί ασκητές βρήκαν καταφύγιο στη σπηλιά, με αποτέλεσμα μερικές από τις χαραγμένες επιγραφές στα τοιχώματα να είναι αρκετά παλιές. Μεταξύ άλλων βρήκαμε και μία του 1466..
Μέλη του Πρωτέα το επισκέφτηκαν στις 06/12/2015.

Ο εντυπωσιακότερος θάλαμος της Ασκητότρυπας

Η είσοδος

Σπήλαιο Βοσκόβρυσης, Παγγαίο

Ονομάζεται και Βοσκόνερο ή Τσομπάν Σουί και πρόκειται για ενεργό υπόγειο ποτάμι. Χαρακτηρίζεται ως πηγή επαφής του υπερκείμενου μάρμαρου με το γρανίτη. Τους μήνες με πολλά νερά είναι απροσπέλαστο, διότι η είσοδος έχει μικρό άνοιγμα και πλημμυρίζει. Η πρόσβαση γίνεται από το χωριό Μεσορόπη Καβάλας σε καλά διαμορφωμένο μονοπάτι και σε 3 ώρες φτάνει στην είσοδο του σπηλαίου στα 1250μ. υψόμετρο. Στο πρώτο τμήμα του υπάρχουν ογκόλιθοι που έχουν αποκολληθεί από την οροφή. Στο μεσαίο κομμάτι του στενεύει (1,5 με 2 μέτρα) ενώ η οροφή είναι στα 4 μέτρα. Σε αυτό το σημείο υπάρχει εντυπωσιακός διάκοσμος (παραπετασματοειδής σταλακτίτες, κουρτίνες, κοράλια, γκουρ). Τα τελευταίο κομμάτι αποτελείται από 3 λίμνες και είναι σχετικά πλημμυρισμένο με το νερό σε ηρεμία. Στην τελευταία λίμνη σε βάθος 4 μέτρων υπάρχει αγωγός (σιφώνι) από όπου και έρχεται το νερό. Είχε γίνει σπηλαιοκατάδυση από την ΕΣΕ το 1985 χωρίς όμως να οδηγήσει κάπου λόγω μεγάλης επικινδυνότητας. Το σπήλαιο διανοίγεται σε μάρμαρο.

Μέλη του Πρωτέα το εξερεύνησαν, το χαρτογράφησαν και το φωτογράφισαν στις 13/14 Σεπτεμβρίου  2014 με αρκετά χαμηλή τη στάθμη του υπόγειου ποταμού.

Η είσοδος από μέσα

Σπήλαιο Δισσάκια, παλιά Μεσολακκιά, Σέρρες

Το σπήλαιο βρίκεται κοντά στο μισό-εγκαταλειμμένο χωριό της Μεσολακκιάς, στους πρόποδες του Παγγαίου όρους. Έχει βαραθρώδη είσοδο, 3μ περίπου και χρειάζεται αντιστήριξη ή σχοινί. Έπειτα γίνεται οριζόντιο με αρκετό διάκοσμο αλλά και πολλά γραμένα στα πλούσια σπηλαιοθέματα.. Το μάρμαρο στο οποίο διανοίγεται το σπήλαιο ανήκει στη γεωτεκτονική μάζα της Ροδόπης και ειδικότερα στην ενότητα του Παγγαίου.Εντυπωσιακή η διάκλαση στο ένα κομμάτι του σπηλαίου. Το σπήλαιο επισκέφτηκε ο Πρωτέας στα πλαίσια του 5ου και 7ου σεμιναρίου.

Όμορφο σημείο με αρκετό διάκοσμο

Η είσοδος του σπηλαίου

Πρώτη (κεραίες) - Αυγό, Παγγαίο

Το Παγγαίο μοιράζει τον ορεινό του όγκο στους νομούς Καβάλας και Σερρών. Η ανάβαση έγινε από την Πρώτη Σερρών, μια σχετικά σύντομη και εύκολη πορεία που όμως στο γυρισμό μας επιφύλασσε εκπλήξεις με άστατα καιρικά φαινόμενα.
Η εκκίνηση γίνεται από το "καταφύγιο" της Πρώτης στα 1200μ, το οποίο δε λειτούργησε ποτέ.. Μετά από λίγη ώρα πεζοπορίας φτάσαμε στην κοιλάδα του Τσεκουριού, όπου στο τέλος της φτάνει σε διάσελο στα 1600μ. Στο σημείο αυτό το μονοπάτι συναντιέται με αυτό που έρχεται από την Εικοσιφοίνισσα. Ακολουθεί ανηφορική πλαγιά για την κορυφή "Τρίκορφο", το τοπίο γίνεται αλπικό και κατά διαστήματα υπάρχει σήμανση με ταμπελάκια Ο4. Η κορυφή "Μάτι" ξεπροβάλλει, η οποία αν και ψηλότερη του βουνού (1956μ) δεν παρουσιάζει ορειβατικό ενδιαφέρον. Δρόμος καταλήγει σ' αυτήν και από μακριά φαίνονται οι κεραίες που έχει στην κορυφή της. Αφού προσπεράσουμε το Μάτι μετά από λίγη ώρα φτάνουμε στο καταφύγιο "Χατζηγεωργίου". Από εκεί η κορυφή του Αυγού (1835μ) είναι κοντά με ωραία πανοραμική θέα. Η διαδρομή έγινε στις 11/04/2010.

Το κλειστό καταφύγιο της Πρώτης

Η κοιλάδα του Τσεκουριού

Κορυφή Μάτι, 1956μ

Κορυφή Αυγό

Κατ. Χατζηγεωργίου

Πάνω στο Αυγό

Ο καιρός έκλεισε στην κατάβαση