Κόψη Ναούμ (Ξερολάκκι), βόρειος Όλυμπος

 Ιδιαίτερης αισθητικής ανάβαση στον Όλυμπο και μία από τις κορυφαίες αλπικές αναβάσεις στα ελληνικά βουνά. Βρίσκεται στην άγρια και απομονωμένη βόρεια μεριά του Ολύμπου. Η όλη διαδρομή καλύπτει 1400 μέτρα υψομετρικής διαφοράς σε μόλις 5,3 χιλιόμετρα. Χρειάζονται αναρριχητικές γνώσεις και εξοπλισμός, ενώ παρουσιάζει εκτεθειμένα περάσματα που ξεπερνιούνται με τοπική ασφάλιση ή με παράλληλη κίνηση σχοινοσυντροφιάς. Επίσης υπαρχουν αρκετά σαθρά σημεία που θέλουν σιγουριά στα πατήματα, καθώς και τρία ραπέλ 35,15 και 50 μέτρων. Οι διαφυγές σε περίπτωση ανάγκης είναι ελάχιστες και επίπονες. Τέλος χρειάζεται καλή ψυχολογία και εξοικείωση με τέτοιου τύπου διαδρομές. Η 1η ανάβαση έγινε το 1976 από τους Σ. Σπανούδη, Π. Τυρνινή, Π. Μποτίνη και Ε. Ελευθεριάδη.

Για να την προσεγγίσουμε θα πάμε στην Πέτρα και θα ακολουθήσουμε το δασικό δρόμο που οδηγεί στον Κοκκινοπλό. Πριν τη βρύση Παπαζήση τον αφήνουμε και ακολουθούμε δρόμο που οδηγεί προς τα Καζάνια. Ο δρόμος αυτός τέμνει αρχικά το ρέμα Ξερολάκκι, κατόπιν το ρέμα από τα μικρά Καζάνια και τέλος το ρέμα Ναούμ στη θέση Σπηλιές. Βρισκόμαστε στα 1300 μέτρα υψμ. σε μία απομονωμένη γωνιά του Ολύμπου. Ξεκινάμε με το καλημέρα κόντρα στη ράχη με απότομη κλίση και μετά από δύο επίπονα χιλιόμετρα και περίπου 2:30 ώρες, θα βρεθούμε σε χαρακτηριστικό κούκο στα 2000μ (κορυφή Χτένια), όπου μπροστά μας αντικρίζουμε την απόκοσμη όψη της κόψης Ναούμ. Εκεί ένα 35μετρο ραπέλ μας εισάγει στη βράχινη κόψη. Πλέον κινούμαστε με προσοχή σε επικλινείς πλάκες, είτε πάνω είτε στα δεξιά της κόψης. Αριστερά μας έχουμε τη ράχη Μπαρμπαλά, που τη χωρίζει το ρέμα Καραισκίνη. Στα δεξιά βλέπουμε τα μεγάλα Καζάνια και τις επιβλητικές ορθοπλαγιές του Σκολιού και του Μύτικα. Η τεχνική δυσκολία της κόψης αυξάνεται μετά το 15μετρο ραπέλ, όπου καταλήγει σε ένα χτένι 40 μέτρων. Στο τέλος σπάει και το 40μετρο ραπέλ μας οδηγεί στη βάση της και πάλι. Κατόπιν κινούμαστε σε χορταριασμένα και ανηφορικά ζωνάρια, για να περάσουμε μετά από λίγο στη δεξιά μεριά της κόψης. Ένα μικρό λούκι  και μία σαθρή ανάβαση μας οδηγούν σε ένα στενό και εκτεθειμένο πέρασμα στην αριστερή πλευρά και πάλι. Από εκεί συνεχίζουμε σε βράχινα ζωνάρια και μετά από λίγο σκαρφάλωμα συναντάμε μεγάλο πύργο. Είμαστε στην αρχή της μεγάλης τραβέρσας που προς το τέλος της κινείται σε σαθρό τερέν και θα μας οδηγήσει τελικά στις "Πόρτες", το διάσελο μεταξύ Τούμπας και Στεφανιού και το οροπέδιο των Μουσών, ολοκληρώνοντας μία "αέρινη" ανάβαση έξω από τα συνηθισμένα. Η διάρκεια της πρόσβασης με την κόψη υπολογίζεται από 7 ως 11 ώρες και ανάλογα τον αριθμό των μελών της ομάδας. Λεπτομέριες της διαδρομής στο wikiloc.

Αντικρίζοντας την αρχή της κόψης

Λούκι Μύτικα - Μύτικας, Όλυμπος

Η πρώτη καταγεγραμμένη ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή του Ολύμπου-αλλά και της Ελλάδας- έγινε τον Αύγουστο του 1913 από το Χρήστο Κάκαλο και τους Ελβετούς Frederic Boissonnas και Daniel Baud-Bovy. Ξεκινήσανε πριν να ξημερώσει με άσχημες καιρικές συνθήκες και έπειτα από πολύ κόπο και σκαρφάλωμα ανέβηκαν στην Ταρπηία Πέτρα για να διαπιστώσουν σε ένα άνοιγμα του καιρού ότι υπάρχει ψηλότερη κορυφή. Μετά από την απογοήτευσή τους θα κάνουνε άλλη μία προσπάθεια καταφέρνοντας να πατήσουν τελικά στο Μύτικα, που τότε τον ονόμασαν "Κορυφή Βενιζέλος". Η ανάβαση πρέπει να έγινε από τα Ζωνάρια στον αυχένα Σκάλας-Μύτικα και από εκεί κορυφή.
Τον Ιούλιο του 1920 ο Γ.Κωνσταντάκος θα κάνει την πρώτη μοναχική ανάβαση. Το 1926 θα γίνει η πρώτη διανυκτέρευση στην κορυφή και την ίδια χρονιά οι Άγγλοι αλπινιστές Sleeman, Elmslie, Storr και Ellwood. θα κάνουν την 1η ανάβαση από το λούκι, έχοντας αποτύχει να ανέβουν από το διάσελο της Στριβάδας, κάτι που κατάφερε σόλο ο Νάτσης 4 χρόνια μετά (Πέρασμα Νάτση). Ο Νάτσης θα είναι παρών και στην 1η χειμερινή ανάβαση στις 20-03-1931.
Το 1934 ο Emilio Comici και η Anna Escher θα χαράξουν την 1η αναρριχητική διαδρομή στη Β-ΒΔ ορθοπλαγιά του Μύτικα, 5ου βαθμού δυσκολίας. Το 1938 οι Avanzo, Mussafia, Trevicini θα ανοίξουν νέα διαδρομή πάλι στη Β-ΒΔ ορθοπλαγιά 4ου βαθμού ξεκινώντας από τη Στριβάδα. Αν και ο Νάτσης είχε σκαρφαλώσει με ξένους νωρίτερα η πρώτη καθαρά ελληνική σχοινοσυντροφιά που θα σκαρφαλώσει στο Μύτικα θα είναι από τους Μιχαηλίδη, Τσαμακίδη, Λιάγκο, Ιδοσίδη το 1954, ο οποίοι θα ανοίξουν νέα διαδρομή στη Β-ΒΔ ορθοπλαγιά, 5ου βαθμού δυσκολίας και μετά από διανυκτέρευση στα μέσα της διαδρομής.
Πηγή ιστορικών στοιχείων το βιβλίο του Ν.Νέζη: Όλυμπος

Μύτικας από άγιο Αντώνη

Η αρχή από το λούκι

Κοιτώντας προς τη χαράδρα του Ενιπέα

Κόψη Ναούμ, Όλυμπος

Σοβαρή ανάβαση στο οροπέδιο των Μουσών από την ιδιαίτερη βόρεια πλευρά του Ολύμπου. Εκτεθημένα περάσματα, καταβάσεις με σχοινί και η αίσθηση απομόνωσης που προκαλεί η διαδρομή την κάνουν από τις πιο απαιτητικές στα Ελληνικά βουνά. Μία καθαρά αλπική ανάβαση με απεριόριστη θέα στα Καζάνια και στη βόρεια όψη του συμπλέγματος των κορυφών.
Η ανάβαση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλη του 2014. Το φωτογραφικό υλικό είναι του Δ. Παυλίδη.

Κόψη Ναούμ (Ξερολάκκι), Όλυμπος

Ανάβαση ιδιαίτερης αισθητικής προς το οροπέδιο των Μουσών και μία από τις πιο σοβαρές αλπικές διαδρομές στην Ελλάδα. Η 1η ανάβαση έγινε το 1976 από τους Σ. Σπανούδη, Π. Τυρνινή, Π. Μποτίνη και Ε. Ελευθεριάδη. Παρουσιάζει 1000 μέτρα υψομετρικής διαφοράς και βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του Ολύμπου ανάμεσα στα Μεγάλα Καζάνια και στο ρέμα Καραϊσκίνη. Πολύ καλή θέα  προς την επιβλητική κόψη Σκολιού, την κόψη Μπαρμπαλά, τα Καζάνια και τις κορυφές Στεφάνι-Μύτικα-Σκάλα-Σκολιό. Έχει μερικά τεχνικά και εκτεθειμένα σημεία, καθώς και τρία ραπέλ 35, 10 και 50 μέτρων.
Αφού αφήσουμε πίσω μας την Πέτρα Ολύμπου φτάνουμε κοντά στο σημείο "Σπηλιές" στο ρέμα Ναούμ. Η ανάβαση ξεκινάει με απότομη ανηφόρα σε πλαγιά για 1:30 με 2:00 ώρες περίπου όπου φτάνουμε σε μεγάλο κούκο-ορόσημο (κορυφή "Χτένια"). Είμαστε στα 2000μ και εκεί είναι και το πρώτο ραπέλ 35 μέτρων. Έπειτα κινούμαστε σε βράχο με την κόψη σταδιακά να στενεύει για να ακολουθήσει το 2ο ραπέλ των 10 μέτρων. Έπειτα καταλήγει σε ένα λεπτό χτένι που θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Μετά από αυτό κατεβαίνουμε 50 μέτρα ραπέλ για να συνεχίσουμε αριστερά της κόψης. Τέλος μετά από ανηφόρα και κάποια σαθρά σημεία τραβερσάρουμε δεξιά για να περάσουμε ανάμεσα από δύο πύργους και να βγούμε κάτω από την Τούμπα στα Καζάνια. Οι "Πόρτες" δίπλα από το Στεφάνι είναι πλέον κοντά, ωστόσο η τραβέρσα θέλει προσοχή λόγω του σαθρού εδάφους και της κόπωσης. Το ίδιο σημείο το χειμώνα είναι επικίνδυνο για χιονοστοιβάδα. Χρόνος ανάβασης 8 με 10 ώρες, ενώ με χειμερινές συνθήκες οι ώρες και η επικινδυνότητα αυξάνουν
Τα ελάχιστα σημεία υποχώρησης (μετά το 1ο και 3ο ραπέλ), τα εκτεθειμένα σημεία, η δυσπρόσιτη περιοχή και πιθανές αντίξοες καιρικές συνθήκες κάνουνε την κόψη Ναούμ ιδιαίτερα απαιτητική διαδρομή. Αναφέρεται και ως "Ξερολάκκι" λόγω του ρέματος από εκείνη την πλευρά. Η διαδρομή στο wikiloc. Υλικό από το 2014 εδώ

Ο χαρακτηριστικός κούκος που μας βάζει στην κόψη

Το 35μετρο ραπέλ