Σπήλαιο Δυρού, Μάνη, Λακωνία

Το σπήλαιο Βλυχάδα (ή και Γλυφάδα) Δυρού είναι το μεγαλύτερο λιμναίο σπήλαιο στην Ελλάδα. Η ονομασία προέρχεται από τις πηγές με υφάλμιρα νερά όπως τις ονομάζουν οι ντόπιοι. Βρίσκεται στα δυτικά παράλια της Λακωνικής Μάνης, στον όρμο του Δυρού. Πρόκειται για ένα υπόγειο στολίδι με μήκος διαδρόμων στα 14,7 χιλιόμετρα. Ωστόσο το μεγαλύτερο τμήμα είναι πλημμυρισμένο που σημαίνει ότι απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και γνώση. Η ύπαρξη του ήταν γνωστή στην τοπική κοινωνία από τα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ το 1903 ο θαλασσοπόρος Πέτρος Αραπάκης θεωρείται ότι έκανε την 1η εξερεύνηση χαράσσοντας το όνομά του μέσα στο σπήλαιο. Το 1949 το ζεύγος Πετροχείλου θα ξεκινήσει τη συστηματική εξερεύνηση, βρίσκοντας μάλιστα τη χάραξη του Αραπάκη. Μέχρι το 1960 είχαν χαρτογραφηθεί 1600μ. και το 1962 ξεκίνησαν οι εργασίες για την τουριστική αξιοποίηση του, Το 1966 το μήκος του θα φτάσει τα 3,1 χιλιόμετρα και το 1967 ολοκληρώνονται οι εργασίες και το σπήλαιο γίνεται επισκέψιμο. Το 1987 η εφορία Παλαιοανθρωπολογίας και σπηλαιολογίας ξεκίνησε τη λεπτομερή καταγραφή του σπηλαίου σε συνεργασία με διεθνή ομάδα σπηλαιοδυτών, συνεχίζοντας τη χαρτογράφηση νέων τμημάτων και μεγαλώνοντας διαρκώς το μήκος των διαδρομών. Παρουσιάζει πλούσιο διάκοσμο με κάθε είδους σπηλαιόθεμα. Να σημειωθεί ότι μεγάλο μέρος του βρίσκεται χαμηλότερα από τη στάθμη του νερού γεγονός που μαρτυράει ότι το σπήλαιο πλημμύρισε εκ των υστέρων με την άνοδο του υδροφόρου ορίζοντα. Επίσης έχει μεγάλο ενδιαφέρον και από αρχαιολογικής/παλαιοντολογικής άποψης. Εντός του έχουνε βρεθεί απολιθωμένα οστά πάνθηρα, λιονταριού, ύαινας και ένας μεγάλος αριθμός ιπποπόταμων. Επίσης έχουν βρεθεί κεραμικά που υποδηλώνουν την παρουσία ανθρώπου. Πλούσια και η βιολογία του σπηλαίου με ένα ενδημικό δολιχόποδο να παίρνει το όνομα του Ι. Πετρόχειλου. Η φυσική είσοδος βρίσκεται χαμηλά στη στάθμη της θάλασσας, ενώ επιπλέον είσοδοι κλείσανε με την πάροδο του χρόνου. Τέλος το γειτονικό σπήλαιο της Αλεπότρυπας έδωσε σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Έχουν βρεθεί τουλάχιστον 170 άτομα θαμμένα μέσα στη σπηλιά, από την πρώιμη έως την τελική Νεολιθική περίοδο (περίπου 6000–3200 π.Χ.) καθώς και πλούσιο υλικό κεραμικής. Τέλος σχετικά με την παροχή του νερού στο σπήλαιο φαίνεται να ευθύνεται ο Ταΰγετος και οι νότιες απολήξεις του (Σαγγιάς) που είναι μέρος του γεωλογικού καρστικού συστήματος που πιθανόν συμβάλλει στην υπόγεια τροφοδότηση του Δυρού. Στην τουριστική διαδρομή η προώθηση γίνεται αρχικά με βάρκα και κατόπιν συνεχίζουμε σε διαμορφωμένο διάδρομο για 300μ για να βγούμε από την είσοδο που βρίσκεται κοντά στη στάθμη της θάλασσας.

Βιβλιογραφία: