Σπήλαιο και οικισμός Αρκουδορέματος, Μαίναλο

 Το σπήλαιο βρίσκεται πολύ κοντά στην Παναγία Αρκουδορέματος, σε μία απομονωμένη περιοχή, στην καρδιά του Μαίναλου, μέσα στα έλατα. Έχει δύσκολη πρόσβαση και στο τέλος χρειάζεται αναρρίχηση δέκα μέτρων. Στο Αρκουδόρεμα υπήρχε οικισμός, ο οποίος άκμαζε επί Τουρκοκρατίας και λόγω της δυσπρόσιτης περιοχής είχε γίνει σημαντικό κέντρο της επανάστασης και της κλεφτουριάς. Βρίσκεται αρκετά κοντά στο Λιμποβίσι, το χωριό από το οποίο κατάγονταν ο Θ. Κολοκοτρώνης. Πολύ Κολοκοτρωναίοι είχαν εγκατασταθεί στο Αρκουδόρεμα το οποίο αντιστάθηκε σθεναρά στους τούρκους το 1715, όπως και το Λιμποβίσι. Το 1829 επί Καποδίστρια είχε 820 κατοίκους και το 1850 επί Όθωνα 450 για να φτάσει το 1897 στους 33. Από το 1900 και μετά το χωριό ερήμωσε και πέρα από κάποια ερείπια η εκκλησία του Αρκουδορέματος διασώθηκε και ανακαινίστηκε.

Το σπήλαιο του Αρκουδορέματος βρίσκεται σε αρκετά κοντινή απόσταση από τον οικισμό. Είναι βέβαιο ότι σε επιδρομές τούρκων αποτέλεσε καταφύγιο, όπως και στην ταραγμένη δεκαετία του ΄40. Αρκετά γραμμένα εντός του και κυρίως στον τελικό θάλαμο. Παρουσιάζει πέντε μεγάλους θαλάμους και έχει μήκος περίπου 150 μέτρα. Η δυσπρόσιτη είσοδός του είναι ακόμα χτισμένη στη μία πλευρά της. Στον 1ο μακρόστενο θάλαμο το φως εισχωρεί στα πρώτα μέτρα. Υπάρχουν και κάποια υποτυπώδη ξύλινα υποστυλώματα. Ένα χαμηλό σημείο μας βγάζει στο 2ο θάλαμο, στην ίδια όδευση. Μέσα από κατακρημνίσεις μπαίνουμε στον 3ο θάλαμο που έχει την ψηλότερη οροφή χωρίς διάκοσμο γενικά. Στη συνέχεια η οροφή χαμηλώνει και το σπήλαιο κάνει στροφή δεξιά για να μπει στον 4ο και μακρόστενο θάλαμο. Στο τέλος του στα αριστερά υπάρχει μικρή τρύπα στο τοίχωμα που οδηγεί στον τελικό θάλαμο του σπηλαίου. Εκεί θα βρούμε και αρκετά γραμμένα στα τοιχώματα. Γενικά το σπήλαιο είναι πλούσιο σε διάκοσμο, αλλά και με αρκετά σπασμένα δυστυχώς.

Στην είσοδο

Το πέρασμα από το 2ο στον 3ο θάλαμο 

Το πέρασμα από τον 4ο θάλαμο στον τελευταίο